APRIL 2001

In nummer 4 van jaargang 111 verscheen een recensie van het boek Ereveld Loenen

Ereveld Loenen, Laatste rustplaats van Nederlandse oorlogsslachtoffers.

Bij de plaatsnaam Loenen denken de meeste Nederlanders aan de plaats Loenen aan de Vecht in de provincie Utrecht. Het Gelderse Loenen, waar zich sinds 1949 een nationaal ereveld bevindt, is bij de meesten niet bekend. De Oorlogsgravenstichting greep de vijftigste verjaardag van de opening van het ereveld aan om dit ereveld landelijke bekendheid te geven. Onlangs verscheen van dit boek de tweede druk. Een belangrijk kenmerk van het ereveld Loenen is de inrichting. De graven liggen in rustig gebogen lijnen verspreid langs slingerende bospaden. Hier geen rechte rijen kruisen, maar graven, gemarkeerd door eenvoudige liggende stenen, die als het ware op gaan in de natuur. Achter elke steen schuilt een verhaal. Het is ondoenlijk om van alle meer dan 3500 slachtoffers die er begraven liggen het verhaal te boekstaven. Het gemakkelijkst zou zijn geweest om een selectie te maken van ‘bekende Nederlanders’ die er begraven liggen. De auteurs kozen er echter voor ‘de gewone man en vrouw’ voor het voetlicht te halen. Met de keuze van deze slachtoffers wilden zij tegelijk een tamelijk verbreid misverstand dat op Loenen vooral verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog begraven liggen, rechtzetten. Dit is goed gelukt. Aan de hand van de levensbeschrijving van zestig slachtoffers wordt de betrokkenheid van ons land bij oorlogen en conflicten sinds 9 mei 1940 verwoord. Het boek geeft een beeld van de verscheidenheid aan slachtoffers die er begraven liggen. Militairen uit de meidagen van 1940, verzetsstrijders, Engelandvaarders, represailleslachtoffers, dwangarbeiders, concentratiekampslachtoffers, leden van de koopvaardij, slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië, maar ook slachtoffers van latere conflicten zoals de politionele acties in Nederlands-Indië, de schermutselingen die voorafgingen aan de overdracht van Nederlands Nieuw-Guinea. Sinds de jaren zestig is het ereveld ook de laatste rustplaats van militairen die omgekomen zijn bij VN-operaties. Zo liggen er militairen begraven die gesneuveld zijn in Korea, Libanon, voormalig Joegoslavië. Ook leden van de Koninklijke Marine vonden op Loenen een laatste rustplaats. In het boek is de levensbeschrijving opgenomen van Thomas Maas. Op 9 december 1959 ging deze Maas vrijwillig een verbintenis aan als matroos der derde klasse. Voor de eerste militaire vorming kwam hij terecht in het Marine Opleidingskamp in Hilversum. Op 11 april 1960 diende hij aan boord van de Hr.Ms. De Ruyter. Nog hetzelfde jaar werd hij gedetacheerd bij de technische opleidingen van de KM voor een zogenaamde ABCD-cursus. Toen deze cursus was voltooid, werd ook de detachering beëindigd. In het kader van zijn opleiding tot kanonnier werd hij geplaatst op de Hr. Ms. Evertsen. Deze opleiding rondde hij af in de marinekazerne in Den Helder. In januari 1961 werd hij bevorderd tot matroos der tweede klasse en wederom geplaats op de Evertsen. Met dat schip vertrok hij in de loop van dat jaar naar Nederlands Nieuw-Guinea, waar sinds eind 1960, de Republiek Indonesië verbrak toen de diplomatieke betrekkingen met Nederland, verhoogde paraatheid bij de Nederlandse troepen heerste. Op Nieuw-Guinea werd hij geplaatst in de marinekazerne te Biak. Inmiddels was hij bevorderd tot matroos der eerste klasse. Op 2 oktober 1962, vlak voor zijn terugkeer naar Nederland, overleed Thomas Maas plotseling aan een hartstilstand. Zijn stoffelijk overschot werd overgebracht naar Nederland en begraven op de Noorderbegraafplaats in Vlissingen. Toen dit graf op de nominatie stond om geruimd te worden, zijn zijn stoffelijke resten overgebracht naar het ereveld Loenen. Daar rust hij in vak E grafnummer 1327.

Het boek Ereveld Loenen is uitsluitend te bestellen bij de Oorlogsgravenstichting in Den Haag. 
Het wordt u toegestuurd na overmaking van € 27,50 op Postbanknummer 401000 t.n.v. Oorlogsgravenstichting, onder vermelding van Boek Loenen, uw naam en adres.